Met name Volkswagen liep in de eerste jaren van de seventies hopeloos achter en teerde nog een beetje op het succes van de toen al bejaarde Kever. Ja, een oerdegelijk wagentje met een lage aanschafprijs, maar daar was dan ook alles mee gezegd. De Franse en Italiaanse merken hadden een veel breder modelpallet, in vrijwel elk segment. Daarnaast waren de Japanse merken in opkomst en die boden echt meer waar voor het geld, in de vorm van een sterkere motor en een rijkere standaarduitrusting. Denk aan de Datsun 100A (Cherry), de Mazda 1000 of de Toyota 1000. En laten we de Daf 44 niet vergeten; ook die viel in deze prijsklasse. De Cherry is de enige van dit stel die voorwielaandrijving heeft en dat heeft hij gemeen met de drie auto’s in dit vergelijk. Een andere nieuwkomer in 1972 is de voor die tijd zeer moderne Peugeot 104, die niet echt goedkoop was, maar wel heel eigentijds met een dwarsgeplaatste aluminium motor, voorwielaandrijving en onafhankelijke wielophanging rondom, hoewel een vijfde deur vreemd genoeg aanvankelijk ontbrak.
Het recept van een dwarsgeplaatste motor in combinatie met voorwielaandrijving was zelfs toen al lang niet nieuw meer. Het eerste merk dat deze lay-out op grote schaal en met veel succes in de markt zette, was BMC met de Mini, terwijl onder meer DKW en Saab al in de jaren 40 de motor dwars voorin bouwden. Neemt niet weg dat Renault het met de 5 anders deed; bij die auto ligt de motor in de lengterichting. En dan met de versnellingsbak aan de voorkant, zodat de motor wat verder naar achteren kan worden geplaatst, voor een betere gewichtsverdeling. Deze methode gebruikte het merk ook bij de R4 en de R16.
Bij Fiat hadden veel modellen nog achterwielaandrijving en bij de kleinere types (500, 600, 126, 850) lag zelfs de motor nog achterin. Met de komst van de 128 en de 127 begon een nieuw tijdperk. Audi had sowieso alleen maar voorwielaandrijvers, met de motor in de lengterichting. In 1972 verscheen de nieuwe 80 (basis voor de Volkswagen Passat) en er was de 100. Het was dan ook best bijzonder dat Audi een nóg kleiner model ontwikkelde dat na slechts vier productiejaren alweer het veld ruimde. Pas in 2000 kwam er opnieuw een ‘kleine’ Audi, in de vorm van de A2 en nog weer later verscheen de A1, op basis van de Polo. De rollen omgedraaid dus.
Auto's met een lengte van 3,50 meter
We hebben het hier over drie auto’s met een lengte van ongeveer 3,50 meter. Tegenwoordig is dat het formaat van een Toyota Aygo, zij het dat die auto bijna tien centimeter breder is dan de Fiat 127. Naar hedendaagse begrippen zou dit drietal in het A-segment zitten. In de jaren 70 lag dat iets anders en reden ook veel gezinnen in een 127 of R5. Naarmate de welvaart toenam, zijn we allemaal groter gaan rijden. Tijd om maar eens achter het stuur te kruipen. We beginnen in de Fiat. Het is allemaal pure eenvoud hier. Zelfs geen tapijt op de vloer, maar makkelijk schoon te houden plastic, en ook op het meubilair is geen stukje stof te vinden. Lekker heet in de zomer! Het instrumentarium bestaat uit een snelheidsmeter en een brandstofmeter, plus een paar controlelampjes.
Toch is er nog een poging gedaan om enige sfeer te creëren, en wel in de vorm van folie met een houtprint op het dashboard. Best knus zo. Vanuit de vloer steekt een lange pook de lucht in en al snel zijn we erachter dat schakelen geen feest is in de Fiat. De versnellingen laten zich lastig vinden; je moet steeds goed opletten wat je doet. Je wordt wel vrolijk van de besturing en het weggedrag. Oké, het is geen sportwagen, maar de 127 gaat heel gewillig een bocht in en voelt lekker aan. Ook de levendige viercilinder doet een duit in het zakje. Tot aan circa 90 tot 100 km/h is het nog redelijk te doen; daarboven begint de herrie serieuze vormen aan te nemen, vooral door het hoge motortoerental, maar daarin is de Fiat niet de enige.
Dan is de Audi aan de beurt. Je ziet en voelt meteen waarom deze auto een stuk duurder was. De term premium hanteerde men toen nog niet, maar de kleinste telg van dit luxemerk kon zich prima meten met zijn grotere familieleden. Een strip plakhout ontbreekt evenmin en het instrumentenpaneel omvat een grote snelheidsmeter, een grote klok en meters voor de brandstofvoorraad en de koelvloeistoftemperatuur. De stoelen zitten beter dan die van de Fiat en de Renault. De 50 heeft de zwaarste motor van het stel en is bovendien de lichtste. Dat heeft zijn invloed op de prestaties. Hij zit sneller op 100 km/h en voelt zich bij 110 km/h nog goed in zijn element. Daarboven begint het geluidsniveau ernstig te irriteren, hoewel de kleine Audi graag door accelereert naar zijn topsnelheid van iets meer dan 140 km/h, wat tevens de kruissnelheid is. De hele weg planken dus, zonder dat je rijbewijs in gevaar komt (op de snelweg dan).
De besturing is minder direct dan die van de Fiat; het veercomfort is beter. Schakelen gaat vrij licht en heel trefzeker. De pook is minder lang dan in de 127, de schakelwegen zijn veel korter en de synchronisatie van de versnellingsbak is uitstekend. Alles bij elkaar maakt de Audi 50 de meest volwassen indruk van het stel. Dankzij de grote achterklep en de neerklapbare achterbank kun je er nog aardig wat in vervoeren. De ruimte voorin is best goed; op de achterbank heb je uiteraard weinig ruimte. Dat geldt overigens voor alle drie de auto’s en op zich is het nog best knap dat de drie merken erin zijn geslaagd om met zulke beperkte buitenmaten nog zoveel interieurruimte te realiseren.
Renault 5
Fiat 127
Audi 50
De prijs voor het vrolijkste interieur gaat naar de R5. Dat dankt hij deels aan de oranje kleur, maar ook aan het geweldig leuke, geribbelde dashboard. Anno 2026 nog steeds heel kek! Ook de klokjes zijn heel modern voor die tijd, net als de felgekleurde controlelampjes. Net als in de Fiat is vrijwel alles met kunststof bekleed en om het leed wat te verzachten, drapeerde de huidige berijder een paar comfortabele schapenvachten over de voorstoelen. Het contactslot zit links en na een draai aan de sleutel klinkt het bekende en o zo typerende Renault-geluid. Waar de L is uitgerust met de 850-cc motor uit de R4 (36 pk, nog altijd twee meer dan de basis-Kever), heeft de TL een krachtbron van 956 cc, met 44 pk. Maar of het nu komt doordat de motor direct onder het schutbord ligt of omdat de geluidisolatie een stuk minder is: de kleine vierpitter laat zich heel goed horen.
Vanaf 80 km/h is het echt niet leuk meer en het lijkt ook wel alsof de motor veel meer toeren draait dan die van de andere twee. Hier had Renault zijn huiswerk beter moeten doen. De vering daarentegen is echt ongelooflijk comfortabel. Je zou het ook als slap kunnen omschrijven. Hoe dan ook, de R5 filtert alles weg en helt enorm over in bochten. In combinatie met het smalle interieur zit je dus regelmatig met de schouders tegen elkaar. Dit veergedrag kreeg de kwalificatie ‘Frans comfort’ en is op slechte binnenwegen echt een genot. Eerlijk gezegd hadden we niet verwacht dat deze Renault zó zacht zou zijn. Wellicht komt het ook doordat de torsieveren na 44 jaar wat van hun stevigheid verloren hebben.
Audi 50
Fiat 127
Renault 5
Toen hadden auto's nog echt een landen-dna
Na een dagje rijden, kijken, fotograferen en veel discussiëren is het nog altijd lastig om een favoriet aan te wijzen en eigenlijk hoeft dat ook niet. Het is leuk om te zien hoe elke auto heel treffend het karakter van zijn land van herkomst weet te belichamen. De Audi heel serieus Duits, de Renault een beetje frivool Frans en de Fiat verfijnd Italiaans. Om heel eerlijk te zijn, vinden we dat de 127 het beste totaalpakket biedt, waarbij we ook rekening houden met de toenmalige nieuwprijs. Jammer en tragisch dat een merk dat destijds zulke geniale compacte auto’s bouwde anno 2026 geen rol van betekenis meer speelt op de Europese markt.
Technische gegevens Audi 50 LS
Motor 4-cil, lijn
Cilinderinhoud 1.092 cc
Max. vermogen 36 kW (50 pk) bij 5.800 tpm
Max. koppel 75 Nm bij 3.500 tpm
Aandrijving voorwielen
Aantal versnellingen 4 handgesch.
Wielophanging v/a onafh. met schroefveren, stab./semi-onafh.,schroefveren
Remmen v/a schijven/trommels
Afmetingen (l x b x h) 3,50 x 1,56 x 1,34 m
Wielbasis 2,34 m
Gewicht 685 kg
Topsnelheid 142 km/h
0-100 km/h 15,4 s
Vanafprijs (1977) €6.171
Technische gegevens Renault 5 TL
Motor 4-cil., lijn
Cilinderinhoud 956 cc
Max. vermogen 32 kW (44 pk) bij 5.500 tpm
Max. koppel 63 Nm bij 3.500 tpm
Aandrijving voorwielen
Aantal versnellingen 4 handgesch.
Wielophanging v/a onafh. m. torsiestaafvering/ onafh. m. torsiestaafvering
Remmen v/a schijven/trommels
Afmetingen (l x b x h) 3,51 x 1,53 x 1,40 m
Wielbasis 2,43 m
Gewicht 765 kg
Topsnelheid 136 km/h
0-100 km/h 22,0 s
Vanafprijs (1974) €3.540
Technische gegevens Fiat 127
Motor 4-cil., lijn
Cilinderinhoud 903 cc
Max. vermogen 33 kW (45 pk) bij 5.600 tpm
Max. koppel 61 Nm bij 3.500 tpm
Aandrijving voorwielen
Aantal versnellingen 4 handgesch.
Wielophanging v/a onafh. m. schroefveren/onafh.,dwarse bladveer
Remmen v/a schijven/trommels
Afmetingen (l x b x h) 3,60 x 1,53 x 1,37 m
Wielbasis 2,23 m
Gewicht 700 kg
Topsnelheid 140 km/h
0-100 km/h 19,7 s
Vanafprijs (1977) €4.009
Foto's Fons Klappe
